Wil je weten hoeveel je verdient aan een product of dienst? Dan wil je als eerste weten hoe je winst berekent. Dat doe je door de kosten af te trekken van de omzet. Wat overblijft, is je winst. Klinkt eenvoudig, en dat is het ook. Toch zijn er een paar verschillen die het de moeite waard maken om goed te begrijpen.
Wat is winst precies?
Winst is het bedrag dat overblijft nadat je alle kosten hebt betaald. Je verkoopt iets voor een bepaalde prijs. Die prijs is je omzet. Maar om dat product te maken of te kopen, heb je kosten gemaakt. Denk aan inkoopkosten, huur, personeel of materialen. Trek je die kosten van je omzet af, dan houd je je winst over.
Het is goed om onderscheid te maken tussen brutowinst en nettowinst. Brutowinst is het verschil tussen je verkoopprijs en je inkoopprijs, zonder dat je andere kosten meeneemt. Nettowinst is wat er overblijft als je ook alle overige bedrijfskosten hebt meegenomen, zoals huur, lonen en andere vaste lasten.
Hoe bereken je de brutowinst?
De formule voor brutowinst is eenvoudig:
Brutowinst = verkoopprijs minus inkoopprijs
Stel: je koopt een product in voor 40 euro en je verkoopt het voor 70 euro. Dan is je brutowinst 30 euro. Dat zegt iets over hoeveel je verdient op dat ene product, maar nog niet over hoe gezond je hele bedrijf is.
Winst berekenen over je hele bedrijf
Voor een completer beeld kijk je naar je nettowinst. Die bereken je zo:
Nettowinst = totale omzet minus alle kosten
Onder alle kosten vallen je inkoopkosten, maar ook vaste kosten zoals huur, energierekening, verzekeringen, personeelskosten en abonnementen. Je trekt al die bedragen op bij elkaar en haalt dat totaal van je omzet af. Wat overblijft is je nettowinst.
Houd er rekening mee dat je bij het berekenen van winst altijd werkt met bedragen exclusief btw. Btw is namelijk geen omzet van jou, maar geld dat je namens de Belastingdienst int en later afdraagt.
Wat is het verschil tussen winst en winstmarge?
Winst is een bedrag in euro’s. Winstmarge is een percentage. Met de winstmarge zie je hoeveel procent van je verkoopprijs je overhoudt als winst. Dat maakt het makkelijker om producten of periodes met elkaar te vergelijken.
De formule voor winstmarge is:
Winstmarge = (verkoopprijs minus inkoopprijs) gedeeld door verkoopprijs, vermenigvuldigd met 100
Met het voorbeeld van eerder: (70 minus 40) gedeeld door 70, maal 100 = ongeveer 43 procent. Dat betekent dat je op elke verkoop zo’n 43 procent overhoudt voordat je andere kosten meeneemt.
Stappenplan: zo bereken je je winst
- Stap 1: Zet alle inkomsten op een rij. Tel je omzet op over de periode die je wilt bekijken, altijd exclusief btw.
- Stap 2: Noteer je inkoopkosten. Dit zijn de directe kosten die je maakt om je product of dienst te leveren.
- Stap 3: Bereken je brutowinst. Trek de inkoopkosten af van je omzet.
- Stap 4: Tel alle overige kosten op. Denk aan huur, abonnementen, verzekeringen, marketing en lonen.
- Stap 5: Trek die kosten af van je brutowinst. Wat overblijft is je nettowinst.
- Stap 6: Bereken desgewenst je winstmarge in procenten. Deel je winst door je omzet en vermenigvuldig met 100.
Wat zegt je winst over je bedrijf?
Een positieve nettowinst betekent dat je meer verdient dan je uitgeeft. Dat is een goede basis. Maar de hoogte van je winst alleen zegt niet alles. Een winstmarge van 5 procent kan in de ene sector gezond zijn en in de andere sector erg laag. In sectoren met veel concurrentie en hoge volumes, zoals de supermarktbranche, zijn de marges van nature laag. In dienstverlenende sectoren liggen ze vaak hoger.
Vergelijk je winst daarom ook met eerdere periodes in je eigen bedrijf. Groeit je nettowinst? Dan gaat het de goede kant op. Krimpt die, dan is het slim om te kijken waar de kosten stijgen of de omzet tegenvalt.
Praktisch aan de slag
Je hoeft geen accountant te zijn om je winst te berekenen. Een eenvoudige spreadsheet is al genoeg. Noteer elke maand je inkomsten en uitgaven, gegroepeerd per categorie. Zo zie je snel waar je geld naartoe gaat en waar ruimte zit om slimmer te werken. Veel boekhoudprogramma’s doen dit automatisch voor je en geven je een overzicht van je winst per maand, kwartaal of jaar.
Veelgestelde vragen
Wat is het verschil tussen brutowinst en nettowinst?
Brutowinst is het verschil tussen je verkoopprijs en je inkoopprijs. Nettowinst is wat overblijft nadat je ook alle andere bedrijfskosten hebt afgetrokken, zoals huur, lonen en vaste lasten. Nettowinst geeft een realistischer beeld van wat je bedrijf echt verdient.
Reken ik winst inclusief of exclusief btw?
Je berekent winst altijd exclusief btw. Btw is geen inkomst voor jou, maar een bedrag dat je namens de Belastingdienst int. Je draagt het later af, dus het hoort niet bij je omzet of winst.
Hoe weet ik of mijn winstmarge goed is?
Of een winstmarge goed is, hangt af van je sector. Er is geen universeel goed percentage. Het is verstandig om je marge te vergelijken met eerdere periodes in je eigen bedrijf en, als dat mogelijk is, met gemiddelden in jouw branche. Een stijgende marge is in elk geval een positief teken.
Kan ik winst berekenen per product?
Ja, dat kan. Je trekt dan de inkoopprijs of de directe productiekosten van dat ene product af van de verkoopprijs. Zo zie je precies welke producten het meeste opleveren en welke misschien verliesgevend zijn.
