Een jaarbonus is voor veel werknemers een welkome extra betaling aan het einde van het jaar. Toch weten lang niet alle mensen precies hoe zo’n uitkering werkt, wat ze mogen verwachten en hoe het zit met de belasting. Dat is zonde, want wie begrijpt hoe de extra beloning in elkaar steekt, staat veel sterker. Of het nu gaat om een dertiende maand of een variabele uitkering die afhangt van je prestaties: er zijn behoorlijke verschillen.
Dertiende maand of variabele uitkering
Niet elke extra jaarlijkse betaling is hetzelfde. Een dertiende maand is een vaste extra uitbetaling ter hoogte van één maandsalaris. Je ontvangt dit bedrag gewoon, ongeacht hoe het jaar is verlopen. Een eindejaarsuitkering werkt anders. Die kan een vast percentage van je jaarsalaris zijn, maar kan ook afhangen van de resultaten van het bedrijf of jouw persoonlijke prestaties. Bij sommige werkgevers is de hoogte elk jaar weer anders. Het is slim om in je arbeidscontract of cao na te kijken welke vorm van toepassing is op jouw situatie. Staat er niets in je contract en ook niets in de cao? Dan heeft jouw werkgever in principe geen verplichting om iets extra’s uit te keren.
Wanneer staat het geld op je rekening
De meeste werknemers krijgen hun extra uitbetaling in december. Dat is logisch, want aan het einde van het jaar is duidelijk hoe het bedrijf heeft gedraaid en wat er verdiend is. Toch zijn er ook werkgevers die al eerder betalen, soms in november. In sommige cao’s staat een vaste uitbetalingsdatum. Verlaat je het bedrijf voor het einde van het jaar? Dan heb je in sommige gevallen recht op een evenredig deel. Dat hangt af van wat er in je contract of de cao staat. Neem je ontslag in augustus, dan zou je over de eerste acht maanden nog een deel kunnen ontvangen. Lees je contract dus goed door voordat je beslissingen neemt over wanneer je vertrekt.
Belasting over je extra uitbetaling
Een prettige verrassing kan snel minder groot aanvoelen als je ziet hoeveel belasting er van het bedrag afgaat. Over een jaarlijkse extra uitkering betaal je loonbelasting, net zoals over je gewone salaris. Werkgevers houden hier bij de uitbetaling al rekening mee. Het bedrag dat je ontvangt is dus al het nettobedrag na belastingaftrek. Toch kan het zijn dat je bij de jaarlijkse belastingaangifte nog bijbetaalt of geld terugkrijgt. Dat heeft te maken met hoe je inkomen over het hele jaar verdeeld is. Heb je een hoger inkomen dan normaal door de extra betaling? Dan val je mogelijk tijdelijk in een hogere belastingschijf. Een belastingadviseur kan je helpen als je hier meer over wilt weten.
Je rechten als werknemer
Veel werknemers weten niet precies waar ze recht op hebben. In Nederland is een jaarlijkse extra uitbetaling niet wettelijk verplicht. Of jij er recht op hebt, staat in je arbeidsovereenkomst, de cao die van toepassing is op jouw sector, of in een bedrijfsregeling. Heeft een werkgever jarenlang een dertiende maand uitbetaald zonder dat dit ergens op papier staat? Dan kan er sprake zijn van een zogenaamd verworven recht. Dat betekent dat je na lange tijd aanspraak kunt maken op die uitbetaling, ook al staat het niet in je contract. Dit heet in juridische termen een bestendig gebruik. Het is verstandig om hierover op tijd met je werkgever of de ondernemingsraad te praten, zodat duidelijk is wat je kunt verwachten.
Veelgestelde vragen
Heb ik altijd recht op een jaarbonus?
Nee, een jaarbonus is in Nederland niet wettelijk verplicht. Of je er recht op hebt, staat in je arbeidscontract, de cao of een bedrijfsregeling. Staat er niets in die documenten, dan heeft je werkgever geen verplichting om iets extra’s te betalen.
Wat is het verschil tussen een dertiende maand en een eindejaarsuitkering?
Een dertiende maand is altijd gelijk aan één maandsalaris en is een vaste toezegging. Een eindejaarsuitkering kan variëren. Die kan een percentage van je jaarsalaris zijn of afhangen van de resultaten van het bedrijf of je eigen prestaties. De hoogte staat dus niet altijd van tevoren vast.
Krijg ik nog een uitbetaling als ik voor december uit dienst ga?
Dit hangt af van je contract of de cao. In veel gevallen heb je bij vertrek recht op een evenredig deel van de jaarlijkse extra uitkering. Dat betekent dat je alleen over de maanden dat je in dienst was een bedrag ontvangt. Controleer je contract goed voordat je vertrekt.
Wat is een verworven recht bij een jaarbonus?
Een verworven recht ontstaat als een werkgever jarenlang een vaste extra uitbetaling heeft gedaan, ook zonder dat dit in een contract staat. Na verloop van tijd kan een werknemer hierop aanspraak maken. Dit heet in juridische termen een bestendig gebruik. Wil je weten of dit voor jou geldt, dan is juridisch advies aan te raden.
